Cmentarze i miejsca martyrologii

strona niepełna – uzupełniana stopniowo

BRZOZÓW

- miejsce zagłady i pochówku ponad tysiąca brzozowskich Żydów, rozstrzelanych przez Niemców 10 sierpnia 1942 r. Obecnie znajduje się tam Mauzoleum Holokaustu Żydów zaprojektowane przez Natana Weissa (mieszkającego w Izraelu syna brzozowskiego piekarza) i zrealizowane w 1990 r. dzięki funduszom przekazanym przez działaczy Żydowskiego Komitetu Wspólnoty Pogrobowców Brzozowskich. Aby dotrzeć na miejsce należy z centrum Brzozowa kierować się ku Zmiennicy i po około 3 km, tuż przed przystankiem autobusowym z godnie z kierunkowskazem skręcić w lewo w Drogę Męczenników Brzozowskich, a następnie wzdłuż szosy – do celu jest około 200 m leśnego duktu.                                                                                                             więcej

- cmentarz wojenny, na którym spoczywają polegli podczas II wojny światowej żołnierze radzieccy, polscy, czescy i słowaccy; w 1996 r. z inicjatywy koła Światowego Związku Żołnierzy AK w Brzozowie odsłonięto na nim pomnik według projektu metaloplastyka Adama Zarycha upamiętniający ofiary II wojny światowej, w tym przede wszystkich poległych żołnierzy oraz zgładzonych w niemieckich obozach koncentracyjnych i sowieckich łagrach. Nekropolia znajduje się – jadąc z centrum Brzozowa – przy rozjeździe dróg na Domaradz (w lewo) i Dynów (w prawo).

- cmentarz żydowski, początkami sięgający prawdopodobnie I połowy XIX w.; stopniowo dewastowany w okresie II wojny światowej, jak również po niej, obecnie uporządkowany i ogrodzony zawiera kilkanaście fragmentów macew, w tym tylko jedną zachowaną w całości ozdobioną pięcioramiennym świecznikiem, symbolem umieszczanym na grobach kobiet. Aby doń dotrzeć, należy jadąc od centrum Brzozowa w kierunku zmiennicy, skręcić w lewo (w ul. Cegłowskiego) tuż za parkiem miejskim.

GÓRKI

- cmentarz z I wojny światowej, założony w 1915 r., spoczywa na nim ok. 160 żołnierzy poległych pod koniec I etapu operacji gorlickiej-tarnowskiej; w tym rejonie opór żołnierzy rosyjskich w walce na bagnety przełamywała 11 Królewska Bawarska Dywizja Piechoty dowodzona przez gen. mjra Paula von Kneussla. Obiekt znajduje się tuż obok boiska sportowego, przy głównej szosie miejscowości.

JASIENICA ROSIELNA

- cmentarz żydowski oraz miejsce martyrologii ludności żydowskiej. Zagładę ponad 600 Żydów z Jasienicy Rosielnej upamiętnia tablica wykonana w 1967 r. z inicjatywy Powiatowej Komisji Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa w Brzozowie. Dojazd: jadąc drogą krajową nr 9 (Radom-Barwinek) od Domaradza, na wzniesieniu w przysiółku Błędna należy skręcić w lewo, a następnie podążać około 500 m wąską drogą asfaltową.