Muzeum Towarzystwa Jezusowego Prowincji Polski Południowej w Starej Wsi

Starowiejskie muzeum jest jednym z najczęściej odwiedzanych muzeów na Podkarpaciu, a usytuowane w późnobarokowym Sanktuarium Maryjnym. Sygnałem, który przemawiał za jego założeniem było częściowe spalenie XVI-wiecznego cudownego obrazu w starowiejskim kościele, w grudniu 1968 r., a później rekoronacja jego kopii w 1972 r. W początkowym okresie muzeum stanowiło izbę pamięci związaną z klasztorem i pracą misyjną jezuitów. Inicjatorem założenia był ówczesny magister nowicjatu ks. Kazimierz Kucharski SJ, który postanowił zebrać ocalałe pamiątki i ustrzec je od zapomnienia. Na początku l. 90-tych izba pamięci przekształcona została w muzeum. Utworzono działy: Sztuki i Rzemiosła Artystycznego (z wyodrębnionym Skarbcem), Misji i Egzotyki oraz Etnografii, a także kolekcja Szopek Świata.

Zbiory obejmują ponad 4 000 eksponatów odnoszących się do sztuki religijnej okresu XVI-XX w. Najokazalsze egzemplarze znajdują się w Skarbcu. Niewątpliwie najcenniejszym eksponatem są szczątki spalonego w 1968 r. cudownego obrazu. Wśród zbiorów należy również wymienić kolekcję olejnego malarstwa religijnego, rodzajowego i portretowego z okresu XVII-XIX w., a pośród nich niezwykle wartościowy obraz Matki Boskiej Częstochowskiej namalowany w 1613 r. przez Franciszka Śniadeckiego. W Skarbcu znajdują się również rzeźby, zbiór szat liturgicznych, bogata kolekcja medali papieskich z XIX i XX w., rzemiosło artystyczne (relikwiarze, pasyjki, świeczniki itd.) i sztuka sakralna, a także unikatowy XVIII-wieczny globus. W Skarbcu przechowywane są również pamiątki patriotyczne: biżuteria żałobna, odznaczenia, szable oficerskie, sztandary, chorągwie. Osobne miejsce zajmują pamiątki po Janie Pawle II m.in. jeden z ostatnich ornatów, stuła i kielich z pateną, a także jego poprzednikach: Piusie VI – aksamitny pantofel, Piusie IX – jedwabny pas. Pośród eksponatów można zobaczyć unikatowe pamiątki związane ze świętymi i wielkimi postaciami Kościoła: św. Franciszkiem de Hieronimo SJ, św. Robertem Bellarminem SJ, ks. Piotrem Skargą SJ, arcybiskupem Ignacym Raczyńskim, bł. Janem Beyzymem SJ, ks. Władysławem Gurgaczem SJ czy kard. Adamem Kozłowieckim SJ.

W pozostałych salach muzeum wyeksponowano zbiory egzotyczne pochodzące z misji jezuickich z terenów Afryki, Azji, Ameryki Południowej oraz Australii i Oceanii. Niezwykle interesujące są eksponaty z Afryki, z przełomu XIX i XX w., m.in.: naczynia, instrumenty muzyczne, narzędzia rolnicze, biżuteria oraz włócznie z terenu dzisiejszej Zambii, Ugandy czy Madagaskaru. W zbiorach znalazły się także przedmioty reprezentujące kulturę Chin, Japonii i Indii, a wśród nich: posążki, tkaniny, porcelana, charakterystyczne nakrycia głów. Swoje miejsce znalazły również eksponaty zoologiczne m.in.: kolekcje poroży, wypchany pyton, zbiór muszli mórz tropikalnych czy szczęki rekina.

W zbiorach znajduje się ponadto pokaźna bo licząca przeszło 100 obiektów kolekcja szopek bożonarodzeniowych z całego świata, gromadzona od 2005 r. Wśród nich swoje miejsce znalazły zarówno okazałe i barwne szopki z Włoch, Austrii czy Hiszpanii, a także proste i skromne z Afryki.

Zwiedzanie
Muzeum jest udostępnione do zwiedzania od poniedziałku do soboty z wyjątkiem uroczystości po wcześniejszym uzgodnieniu terminu. Zwyczajnymi przewodnikami są nowicjusze Towarzystwa Jezusowego oprowadzający za dobrowolną ofiarą na potrzeby muzeum.

Zgłaszanie grup pod numerami telefonów:
13 43 090 93 lub 13 43 411 13

Muzeum Towarzystwa Jezusowego
Prowincji Polski Południowej
Stara Wieś 778
36-200 Brzozów