Obiekty architektury sakralnej – Brzozów

     XVII-wieczna (konsekrowana w 1688 r.; wieże z lat 1718-1724) barokowa, murowana kolegiata p.w. Przemienienia Pańskiego z czterema kaplicami, o której Paweł Jasienica w swym eseistycznym opus magnum o dziejach I Rzeczpospolitej pisał: „ Widomą pamiątką minionych wieków i potęgi Brzozowa jest wyjątkowej urody (…) monumentalny kościół, który z powodzeniem mógłby stanowić ozdobę Warszawy”. Wewnątrz w bocznej kaplicy znajduje się otoczony kultem słynny wizerunek Matki Bożej Pocieszenia noszącej miano Ognistej na pamiątkę ocalenia obrazu z pożaru w 1657 r. Innymi cennym zabytkami kolegiaty są: znajdujący się w prezbiterium tron biskupów przemyskich, współczesna kościołowi ozdobna ambona o wysokim poziomie artystycznym z rozbudowaną ikonografią oraz obraz Ukrzyżowania w ołtarzu głównym namalowany przez nieznanego artystę w II poł. XVII w. będący powiększoną kopią dzieła Guida Reniego z Pinakoteki Narodowej w Bolonii. Ciekawostką jest fakt, ze podczas prac konserwatorskich w II poł. lat 60-tych XX w.  zastosowano po raz pierwszy w Polsce oryginalną technologię polegającą na wymianie konstrukcji sklepienia przy zachowaniu znajdującego się na nim tynku z XVIII-wieczną polichromią; obok – murowana, dwukondygnacyjna dzwonnica (obok kolegiaty) z I poł. XVIII w. (przed 1745 r.) z dzwonem Władysławem, odlanym w 1788 r. przez Bazylego Komarzyńskiego oraz murowany budynek dawnego Diecezjalnego Seminarium Duchownego, kierowanego przez księży misjonarzy św. Wincentego a Paulo, wzniesiony w latach 1745-1748, połączony z kolegiatą piętrowym przejściem na arkadach.

     Murowana kapliczka św. Stanisława Kostki (ul. Zdrojowa) z XIX w. typu domkowego z XVII-wiecznym ołtarzem tego świętego (najstarszym z zachowanych w Brzozowie).